تبلیغات
دشتک چهارمحال بختیاری - نبرد بزرگ بختیاری و قشقائی ( برابر با سال 1236 هجری قمری )
 
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : صادق شیخی
نویسندگان
جستجو

آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
دشتک چهارمحال بختیاری




نبرد بزرگ بختیاری و قشقائی ( برابر با سال 1236 هجری قمری )

درسال1326 هـجری قمری مرتضی قلی خان ایل بیگی  همراه با ایل قشقایی وارد گرمآباد شد . گرم آباد که در قدیم جزء شش ناحیه فارس محسوب میشد به قدر یکصدو پنجاه قریه و دهات آباد داشت ولی بعدها خالی از سکنه و خراب گردید . درزمان آبادی دارای چند رشته قنات بود که آثار آن هنوز هم باقیست و رودخانهکوچکی از میان آن میگذرد . در طراوت و لطافت هوا  و خضارت گیاه خاصه درفصل بهار که از غایت نزهت و کثرت گل و ریاحین نمونه بهشت برین است . طولاراضی گرم آباد از میل سنگی معروف به میل آغ داش تا سمیرم علیا هفت فرسنگاست .
گرم آباد یورت و نشیمن ییلاقی ایلات قشقایی  بخصوص طایفه درهشوریست .  و متصل است به اراضی امامزاده قیس ( امام قیس) که ملک موروثیبابادی هاست .
و سامان بختیاری و قشقائیست .
مرتضی قلی خان ایلبیگی با خانه و کوچ در یورت ییلاقی گرم آباد نزول اجلال فرمود.
موسیخان بابادی با عده ای از سواران جهت ملاقات ایل بیگی روانه گرم آباد شد.پس از ورود و پذیرایی شایان روزی مرتضی قلی خان فرمودند بیا تا با همتخته نرد بازی کنیم . موسی خان بابادی قبول کرد . فورآ نرد را پیش کشیده وبازی شروع شد و سه مرتبه موسی خان  پی درپی از ایلبیگی بردند . باز جنابایل بیگی مهره ها را چیده فرمودند مشغول شو .
موسی خان از روی شوخی اظهارنمودند وجه نقد و اشیاء نفیسه چه داری که بازی کنم .هر چه حاضر بود همه را بردم  .
مرتضیقلیخان کاردی در کمر داشت , کارد را کشیده که روی این کارد بازی میکنم کهخار زدم به خایه های حبیب الله دورکی و کاردش را جبرآ از او گرفتم .
به مجرد این کلام موسی خان مهره ها را ریخته عقب نشست . هرچه ایل بیگی اصرار و لجاج نمود قبول نکرد و وانمود که خسته ام .
مرتضی قلی خان هم پس از صرف ناهاراز دیوانخانه  برخاست و برای استراحت به طرف خانه روانه شد .
موسیخان هم برخاسته نوکرها را صدا زد که فورآ اسبها را زین کنید تا مرخص شویم. کلانتران و کیخاهای قشقایی که در مجلس بودند او را هر قدر منع نمودندفایده نبخشید و برخشمش افزوده گشت . به هر صورت سوار شد و روانه گندمانگردید . به محض ورود مقداری پارچه ابریشمی گرفته و پاره پاره نمود و سپردچند عدد لچک دوختند . و برای هریک از روسای هفت لنگ و چهارلنگ یکی از اینلچکها را فرستاد .
اول در چغاخور خدمت جعفرقلیخان و کلبعلی خان و بعد به روسا و خوانین که در هر نقطه سکونت داشتند ارسال نمود .
(( اماشرح واقعه گرفتن کارد حبیب الله خان دورکی از این قرار بود که دو سال قبلاز این تاریخ یعنی در سال 1234 هجری قمری وقتی که ایلات در شرف مراجعت بهگرمسیر بودند , یک راس از اسبهای مرتضی قلی خان ایل بیگی را دزدان به سرقتبردند . خود مرتضی قلی خان با چند سوار رد اسب را برداشته وارد چغاخورشدند  و این زمانی بود که ایل بختیاری از چغاخور به طرف گرمسیر حرکت کردهبودند  و چغاخور خالی از سکنه بود . قدری که به این طرف و آن طرف رفتندچیزی عایدشان نشد در مراجعت برخورد کردند به حبیب الله خان دورکی کهپیرمردی بود کهن سال و سوار بر نوزینی به رسم ایلاتی بدون اسلحه در عقبایل تنها میرفت .
دراین وقت سواران مرتضی قلی خان  که چشمشان به نوزین حبیب الله خان دورکیخورده بود به او رسیده و او را پیاده کرده و قدری کتک به او زده و مالسواری او را گرفته و مراجعت کرده و کارد مشارالیه را نیز همان وقت گرفتهبودند .))
چون نامه هایتعصب برآمیز غیرت برانگیز موسی خان به روسای بختیاری رسید . تمام نجباو بهادران غیور و سواران جنگی به هیجان آمدند . در مدت یک هفته الی ده روزمتعاقب یکدیگر وارد صحرای گندمان شدند . به قدر شش هزار سوار جنگی مجتمعشد .
در این موقع یک نفر رعیت که خصوصیتی با دربار ایل بیگی قشقاییداشت , شب هنگام خود را به گرم آباد رسانیده و خبر اردوی بختیاری را شایعنمود .
یکی از خدمتگذاران خان مطلب را به عرض ایل بیگی رساند . ازآنجائیکه سر مرتضی قلی خان از باد کبر و غرور پر بود اعتنایی به این فقرهننمود .
(( غرور مرتضی قلی خانرا همه کس میداند زیرا وقتی که در بیدشهر به حکم دولت دور او را محاصرهنمودند و حکم جلب به او نشان دادند , در حالتی که خودش با یک نفر ازنوکرهایش بیشتر در پیش نداشت بی محابا مشت را گره کرد و چنین گفت :
** نبندد مرا دست چرخ بلند **
واز جا برخاست برود . هرچه محترمانه به او گفتند ثمر نکرد . همین که رفت ازدر عمارت بگذرد , یک نفر سرباز به حکم نایب خود تفنگ را به او خالی کرد .گلوله زده بود در میان رانش قدری از خصییتن اورا گرفته بوده افتاد, اوراگرفته بردند شیراز . پس از چهل روز فوت کرد ))
غرض وقتیکه اینخبر را استماع نمود . حکم نمود آورندۀ خبر را زبان ببرند در حینی کهمیخواستند زبان رعیت بیچاره را ببرند متعاقب او یک نفر دیگر این مطلب رااظهار نمود,
ایل بیگی گفت : امروزه به غیر از سلطان ایران گمان ندارم کسی بتواند با من برابری کند . بختیاری کیست
دراین حیص و بیص بود که از اطراف خبر دادند که قشون بختیاری عنقریب میرسد .و وقت نمانده است . همین که صدق خبر بر او معین شداز جا بلند گردید و امربه احضار سوار داد . به اندک وقتی تجهیز و تشکیل اردوئی داده فورآ جنبشنمود و اردو را حرکت داد وارد قریه امام قیس شد.
از آن طرف به روسایبختیاری خبر رسید که ایل بیگی  با قشون کافی مانند سیل بنیان کن وارد امامقیس شد, خوانین بختیاری انجمن کرده پس از اتخاذ آراءقرار شد حرکت نمایندبرای جلوگیری خصم . ولی در رفتن کندی نمایند تا اینکه اردوی قشقایی نزدیکبه خاک بختیاریشود .
در این وقت هرکسی مشغول وارسی اسلحه خود بود , اسلحه آن زمان عبارت بود از تفنگ چخماقی و قره مینا و شمشیر و کمان و نیزه .
خلاصهقشون قشقایی از آن طرف و قشون بختیاری از این طرف در حرکت آمدند ,دو اردودر گندابه کردشامی که مزرعه ایست دو فرسنگی گندمان بهم رسیدند . دو جانبرده راست کردند . نخست از طرف بختیاری اقبال به جنگ شد . آخلیل جاوی کهسواری به کار و مردی نامدار بود اسب را به جولان درآورده و تفنگ را بر سرچنگ برکشید , اسب مرتضی قلی خان را به نظر آورد , تفنگ خود را آتش داد .
*** یکی تیر زد بر بر اسب او           کـه اسب اندر آمد ز بالا به رو ***
گلوله به پهلوی اسب ایل بیگی خورده از آن طرف بیرون رفت , اسب درغلطید .
فورآ اسب یدک را برای مرتضی قلی خان حاضر کردند . سوار شد و از دو سمت سفیر تیرو چکاچاک گرز و شمشیر به اوج فلک بر شد . در این وقت که آتش جنگ مشتعل بودآخونکار نامی که اولین سوار رشید و هنرمند ایل زراسوند به شمار میرفت ,جلادت به کار برده جلوریز خود را به صف سواران قشقایی رسانده و تفنگ راکشیده ایل بیگی را به نشان درآورد  و به قراول رفت آتش داد . ایل بیگیفهمید برای حفظ جان به چالاکی زد میان دهن اسب , اسب سر را بلند کرد گلوله به سینه اسب خورد در غلطید .
بهادران بختیاری یک مرتبه مانندشیران دژم یا سیل عرم به اردوی قشقایی تاختند ,  به یورش اول آنها را ازجا برداشتند . سواران ترک به چستی و چالاکی اسبی دیگربه ایل بیگی رساندنداو را سوار کردند . و از طرفی گریختند و سواران بختیاری از دنبال آنهامانند شیر که از عقب آهو بتازد اسب و سوار میزدند و میرفتند .
مجددآآخونکار به بهارآقای نره ای رسید و نهیب داد خونکارم خونکار , بهارآقاینره ای فورآ تفنگ را به جانب خونکار نشانه رفت و آتش داد . آخونکار به بغلاسب رفت گلوله از او رد شد فورآ در خانه زین راست شد و غرش قره مینا بلندشد و بهارآقا در زمین غلطید . آخونکار یقین کرد مرده است از او درگذشت .بهارآقا که سه چهار دانه چارپاره بیشتر در بعضی اعضای او نخورده بود از جابرخاست به جلدی خود را به پناه کوه کشید.
از کردشامی تا امام زاده قیساردوی قشقایی را به شکست بردند . ایل بیگی قشقایی خود را به کوه زد .سواران قشقایی متفرق و پراکنده شدند . هرکس به طرفی گریخت . از قشقایی دراین چنگ شصت نفر کشته شد و زخمی و اسب و مادیان که به شمار نیامد.
قشونبختیاری دست از فراریان کشیده به گرم آباد یورش بردند و احشام بی صاحب راغارت کردند . به قدر هزار خانوار عمله با خانه ایلبیکی به یغما رفت . گلینباجی خواهر ایل بیگی را اسیر نموده به ترک اسب کشیده و مراجعت کردند جهتگندمان .وقتی که به گردنه خاکی رسیدند موسی خان از روسای جلیل بختیاریخواهش نمود که  طرفین ایل هستیم و مردم یک وطن و مسلمان و این زن محترمهکه از خانواده نجیب است و در ایلیت هم خوش نما نیست .  خوانین متفق الکلمهرای موسی خان را صواب دانسته و یک راس مال سواری به او دادند و او راهمانجا مرخص نموده و روانه احشامش کردند .
اما مرتضی قلی خان با پریشانی احوال آن شب را در قلل جبال به سر برد در اندیشه بدبختی خویش و سختی روزگار می نالید .
سوارهایقشقایی تا نصف شب یک یک , دو  و  دو جمع شده وارد احشام و اویماق گشتند .از مواشی و دواب و اسباب چیزی ندیدند . بدتر از همه هرچه تفحص نمودند خانرا ندیدند. به اطراف پراکنده شدند در دامنه کوه شخصی را دیدند که به طرفخودشان می آید . از دور به ترکی نهیب دادند کیستی , وقتی که جواب گفتفهمیدند خان است . رفتند و اورا آوردند. با کمال غم و اندوه روانه یورت ومنزل شدند .
مرتضی قلی خان رو به کیخاها نموده و فرمود : همانا غصه و حسرت و پس زانوی حسرت نشستن کار زنان است نه آئین مردان و فتح و شکست هم لازمه جنگ است و واسطه نام و ننگ .
اکنون روسای قشقائی باید تماماَ همدست و همداستان شده تهیه و تدارک کاملی نموده بلکه به یاری خدا و به همت مردان غیور قشقائی تلافی این صدمه و لطمه شدید را به جا آوریم .
غیرت و تعصب را مقدمه الجیش سازید و از عقب آن با حزب و تهور و سپاه بتازید که از این عار تا جاودان میان ایلات سرافکنده خواهیم شد .
فردا باید چند نفر سوار بروند تا حدود کردشامی و امام قیس کشته ها را جمع کرده دفن سازید . تا بعد تکلیف معلوم شود .
فردای آن روز به دستور مرتضی قلی خان  یکصد نفر سوار , چند راس اسب و چند نفر شتر برداشته تا حوالی میدان نبرد و جنگ گاه امام قیس رفته و هرچه کشته یافتند دفن کردند و زخمی ها را اوردند . الآن قبور کشته شدگان قشقائی در کردشامی  هنوز باقیست .
در این نبرد از بختیاریها کسی کشته نشد . تنها یک نفر که هنگام مراجعت از غارت در عقب مانده بود , یکی از سواران ترک به او رسیده ضربت کاردی به گردن او آشنا کرد , و از او درگذشت و یقین نمود مرده است .ولی او هم سالم مراجعت کرد .و روانه گندمان گردید و زخمش را مداوا کرد و خوب شد 
این رشته سر دراز دارد ................

حوادث بعدی را در مقوله ای دیگر خواهیم گفت

حوادث مذکور برگرفته شده از کتاب کشف نسب و کشف سبب بختیاری ( که بعدها نام تاریخ ایل بختیاری بر روی آن نهادند ) نوشته اسکندرخان عکاشه بابادی است . اسکندر خان  بعد از فتح تهران در زمان مشروطیت حاکم ابرقو گردید . او فرزند حبیب الله خان و نوۀ موسی خان بابادیست
داستان عاشقی او وعشق اسکندرخان  به  نوش آفرین کیخا که  یادآور لیلی و مجنون نظامیست شنیدنیست . اگر عمری بود آن داستان را  برای دوستان و علاقمندان بختیاری  نقل خواهم کرد

شادان شهرو بختیاری





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


دوشنبه 1 شهریور 1389 :: نویسنده : صادق شیخی
نظرات ()
یکشنبه 2 تیر 1398 09:27 ب.ظ

Terrific postings. Kudos!
cialis cost can i take cialis and ecstasy we like it cialis price cialis professional from usa tadalafil tablets cialis 5mg billiger cialis qualitat buy original cialis price cialis per pill how does cialis work
شنبه 1 تیر 1398 01:38 ب.ظ

Incredible tons of wonderful facts!
cialis price in bangalore generic cialis at walmart what is cialis prezzo cialis a buon mercato cialis patentablauf in deutschland walgreens price for cialis buy cialis online legal generic cialis pill online cialis 05 interactions for cialis
جمعه 31 خرداد 1398 09:45 ب.ظ

Amazing many of great info.
walgreens price for cialis where to buy cialis in ontario cialis super acti cialis savings card cialis 5mg prix cialis kamagra levitra tadalafil 20 mg cialis price in bangalore cialis kamagra levitra cialis therapie
جمعه 31 خرداد 1398 06:03 ق.ظ

You actually mentioned it adequately!
cost of cialis per pill cialis italia gratis click here take cialis estudios de cialis genricos cialis daily dose generic generic cialis review uk we choice free trial of cialis buy brand cialis cheap cialis 5mg prix cialis arginine interactio
پنجشنبه 30 خرداد 1398 12:47 ب.ظ

Kudos, I like this!
cialis 30 day sample cialis prices in england wow cialis 20 what is cialis low cost cialis 20mg cialis bula cialis efficacit price cialis best cialis et insomni cialis 20 mg cost
چهارشنبه 29 خرداد 1398 06:44 ب.ظ

Regards. Useful information!
buy cheap cialis in uk cialis super acti buying brand cialis online viagra cialis levitra cialis 30 day trial coupon cialis 5 mg buy cialis mit grapefruitsaft cialis arginine interactio how to purchase cialis on line purchasing cialis on the internet
یکشنبه 26 خرداد 1398 10:59 ب.ظ

Nicely put. Many thanks!
cialis mit grapefruitsaft cialis prezzo in linea basso usa cialis online generico cialis mexico cialis diario compra cialis canada on line cialis pills price each prezzo di cialis in bulgaria brand cialis nl buying cialis on internet
یکشنبه 26 خرداد 1398 08:29 ق.ظ

Cheers. Plenty of knowledge!

40 mg cialis what if i take trusted tabled cialis softabs cialis sans ordonnance cialis coupon click here take cialis safe dosage for cialis acheter cialis kamagra cialis y deporte cialis online holland achat cialis en suisse
شنبه 25 خرداد 1398 07:01 ب.ظ

You actually mentioned that very well.
cialis tablets for sale cialis canadian drugs dosagem ideal cialis cialis patentablauf in deutschland cialis coupons printable cialis purchasing get cheap cialis cialis kamagra levitra generic cialis in vietnam cialis generika
شنبه 25 خرداد 1398 04:38 ق.ظ

Really lots of great material.
cialis pills boards buy brand cialis cheap look here cialis cheap canada dose size of cialis buy cialis sample pack we use it 50 mg cialis dose cialis purchasing cialis savings card viagra vs cialis if a woman takes a mans cialis
جمعه 24 خرداد 1398 01:37 ق.ظ

Hi just wanted to give you a brief heads up and let you know a few of the images aren't loading correctly. I'm not sure why but I think its a linking issue. I've tried it in two different web browsers and both show the same results.
جمعه 24 خرداد 1398 12:09 ق.ظ

You actually expressed this effectively!
buy cialis online legal side effects for cialis cialis patent expiration cialis dose 30mg low cost cialis 20mg enter site 20 mg cialis cost cialis tadalafil pastillas cialis y alcoho generic cialis at walmart tadalafil 20mg
پنجشنبه 23 خرداد 1398 10:37 ق.ظ

Whoa loads of terrific facts!
cialis per paypa cialis tablets estudios de cialis genricos cialis official site ou trouver cialis sur le net trusted tabled cialis softabs cialis herbs we recommend cialis info cialis 20 mg best price cialis ahumada
چهارشنبه 22 خرداد 1398 08:33 ب.ظ

Awesome stuff. Thanks a lot!
generic cialis with dapoxetine cialis tadalafil cialis rckenschmerzen cialis 5 mg funziona buy cialis uk no prescription buy cialis import cialis wow cialis tadalafil 100mg cialis prezzo in linea basso get cheap cialis
یکشنبه 19 خرداد 1398 01:54 ب.ظ

You actually stated that fantastically!
cialis mit grapefruitsaft cialis savings card cialis tablets australia price cialis best generic cialis review uk cialis herbs callus cialis 5mg billiger side effects of cialis rx cialis para comprar
شنبه 18 خرداد 1398 08:21 ق.ظ

Fantastic facts. With thanks.
prix cialis once a da tadalafil 20mg cialis generique 5 mg look here cialis cheap canada cialis e hiv cipla cialis online cialis 5 mg cialis e hiv cialis qualitat cialis dosage recommendations
دوشنبه 13 شهریور 1396 11:19 ق.ظ
برادر عزیز از روستای امام قیس و اهالی گندمان شما باید از طریق برگزاری همایش و پوشیدن لباس بختیاری و ارتباط با سایر طوایف بختیاری هویت خود را حفظ کنید
پنجشنبه 1 تیر 1396 06:54 ب.ظ
لطفا بقیه ی مقاله رو بزارین ممنون میشم
جمعه 11 دی 1394 04:41 ب.ظ
ما ساکن شهرک المهدی در دزفول و از ایل میوند طایفه ی عیسوند تیره ی مرادوند هستیم در ایل بختیاری بزرگان زیادی هست و بوده . یکی از کلانتران طایفه ی ما یعنی عیسوند کدخدا مشهدی امیر فرخی(مرادوند)بود. که واقعا مردی بزرگوار و کدخدامنش بودند.
ازدیگر کدخدایان این طایفه میشه به زنده یاد کدخدا مشهدی بارانی فرخی برادر کدخدا مشهدی امیر و زنده یاد کدخدا محمد نصیر اشاره کرد.
(روحشان شاد یادشان گرامی باد)
پنجشنبه 10 دی 1394 06:23 ب.ظ
درود بر ایل بختیاری من از طایفه ی میوند هستم و عاشق ایل خودم بختیاری هستم.
پنجشنبه 16 بهمن 1393 02:26 ب.ظ
سلام.من یکی از ساکنین روستای امام قیس هستم و از طایفه بابادی.خیلی خیلی ممنون که این مطلب رو نوشتین.خوشحال میشیم بازم از این مطالب بنویسین چون هوویت لری ما در مجاورت فارس زبان ها در حال اضمحلاله متاسفانه.ممنون میشیم اگه کمکمون کنید.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر